امام حسين عليه السلام در مقام امامى منصوب از جانب خداوند و در چارچوب موضع‌گيرى اصولى خويش مبنى بر حفظ وضعيت صلح و خوددارى از قيام عليه معاويه ، در شرايط حاكم بر آن دوره ، مأموريتى را كه در حيات امّت اسلامى عهده‌دار بود به انجام مىرساند . برخى مأموريت‌هاى آن حضرت در چارچوب وظايف عمومى و مشترك همه ائمه عليهم السلام و برخى ديگر در چارچوب وظايف ويژه خود آن حضرت جاى مىگرفت . آنچه در اين باره تعيين كننده بود ، شرايط سياسى و اجتماعى حاكم بر آن حضرت و نيز اسلام و امّت اسلامى بود . به هر حال خط مشى كلى رفتار امام عليه السلام را به صورت زير مىتوان ارائه داد . 1 - دعوت به حق و دفاع از آن در حالى كه آراى عمومى جهان اسلام در تلاطم امواج گمراه كننده سياسى و دينى اموى گرفتار آمده بود ، امام حسين عليه السلام با اين موج در مبارزه بود و مىكوشيد تا براى روشنگرى و دعوت و دفاع از حق ميان آن شكاف اندازد ، و با دلايل محكم در نشان دادن راه روشن ؛ امر به معروف و نهى از منكر ؛ تعليم و تربيت امّت از طريق برگزارى و تشكيل مجالس وعظ و ارشاد در مكّه و مدينه ، اذهان عمومى را نسبت به وارونگى و گمراهى امويان روشن سازد . مردم در مجلس امام حسين عليه السلام ، آرام و بى حركت و به تعبير معاويه گويى پرنده بر سرشان نشسته بود سراسر گوش بودند و اين به‌خاطر بلندى منزلت وتوجّه فراوان مردم به سخن آن حضرت ؛ ارتباط تنگاتنگ با ايشان و نيز به اين دليل بود كه سخن آن حضرت چنان حقيقت و صلابتى داشت كه - به تعبير معاويه - هيچ ياوه‌اى در آن ديده نمىشد .